Ιερός Ναός Προόδου Τιμίου Σταυρού

E-mail Εκτύπωση PDF

The Big church of Holy Cross

Πρόκειται για τον κεντρικό ναό της κοινότητας. Ο επιβλητικός ναός είναι κτισμένος σε πλάτωμα και δεσπόζει του χωριού με τις ψηλές αναλογίες και τα δύο κωδωνοστάσιά του. Ανήκει στο τύπο του σταυροειδούς τρουλλαίου ναού. Άρχισε να κτίζεται το 1933 και αποπερατώθηκε το 1935.

Στο ξυλόγλυπτο επιβλητικό εικονοστάσιο που χρονολογείται στα μεταβυζαντινά χρόνια υπάρχουν εικόνες διαφόρων εποχών και ποικίλων τεχνοτροπιών. Σε ειδικό ξυλόγλυπτο «θρόνο» βρίσκεται το παλλάδιο του ναού, ένας σταυρός που περιέχει τεμάχιο του τιμίου ξύλου. Ο ξύλινος σταυρός φέρει στην μια πλευρά αργυροεπίχρυση επένδυση του 17ου αιώνα με σκηνές από το Θείο Πάθος και στην άλλη αργυρή επένδυση του 19ου αιώνα με τον Εσταυρωμένο. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση το τίμιο ξύλο μεταφέρθηκε από την Κωνσταντινούπολη, όπως και η εορτή της Προόδου του Τιμίου Σταυρού, την 1η Αυγούστου που είναι μια καθαρά Κωνσταντινουπολίτικη εορτή.

Ο ναός είναι διακοσμημένος με τοιχογραφίες του 20ού αι. Η Πλατυτέρα ζωγραφίστηκε το 1959 από τον ζωγράφο Σολομόντα Φραγκουλλίδη, ο τρούλλος και το τύμπανο του από τον μοναχό Καλλίνικο Σταυροβουνιώτη και ο υπόλοιπος ναός από τον μοναχό Ιγνάτιο τη δεκαετία του ΄80.

Ο υφιστάμενος ναός αντικατέστησε άλλο παλαιότερο ξυλόστεγο ναό, πιθανώς τρίκλιτο, όπως φαίνεται μέσα από φωτογραφία του J. P. Foscolo (1852-1927). Από τον παλαιό αυτό ναό διασώθηκαν τμήματα ξυλόγλυπτου εικονοστασίου (16ος αι.), ιερά σκεύη και αρκετές εικόνες, μεταξύ αυτών ο Εσταυρωμένος (1660) και ο Χριστός με αποστόλους από τη Μ. Δέηση έργα του Παύλου ιερογράφου από τη Λευκωσία που εκτίθενται στο Βυζαντινό Μουσείο Πεδουλά.

Στη θαυματουργική δύναμη του Τιμίου Σταυρού αποδίδονται τα θαύματα εκδίωξης επιδημιών, κυρίως της πανώλης. Πριν πολλά χρόνια, κλέφτες έκλεψαν τον Τίμιο Σταυρό. Όταν έφτασαν στην τοποθεσία «Γουνάρι», ο σταυρός έγινε τόσο βαρύς που δεν μπορούσαν να τον μετακινήσουν και τον εγκατέλειψαν. Όταν κτιζόταν ο σημερινός ναός η Μαριάννα, μια γυναίκα που βοηθούσε κουβαλώντας πέτρες, έπεσε από μεγάλο ύψος χωρίς να πάθει τίποτα. Το θαύμα της σωτηρίας της αποδόθηκε στον Τίμιο Σταυρό.